stadsontwikkeling

Eén van de gangbare theorieën om verloedering van een buurt te voorkomen, is de broken windows theory. Deze werd geïntroduceerd door Wilson en Kelling in 1982 en was één van de onderdelen van de zero tolerance aanpak waarmee Rudy Giuliani de criminaliteit en no-go zones in New York City te lijf ging. Naast het effectief oppakken en bestraffen van diegenen die zich niet gedragen, is de aanblik van de buurt immers ook belangrijk om zowel het onveiligheidsgevoel te bestrijden en de veiligheid effectief te verhogen. Klein associaal gedrag stimuleert immers mensen om basale regels te gaan overtreden. Ernstige misdrijven kan je beperken door te beginnen met kleine overtredingen terug te dringen. Je doet dat door gebroken ruiten meteen te vervangen om geen bijkomend vandalisme (laat staan krakers) aan te trekken, graffiti meteen te verwijderen om niet meer graffiti aan te trekken, volle vuilnisbakken onmiddellijk leeg te maken om afval ernaast te vermijden en sluikstorten onmiddellijk op te ruimen om te vermijden dat meer mensen hun afval er bij gooien. Dit laatste is helaas één van de zaken waar het overduidelijk misloopt in Gent.

Ongeveer een dik jaar geleden ging ik de studies inkijken over de ondertunneling van de Dampoort. Dit nadat toenmalig schepen Temmerman op een buurtvergadering liet weten dat de tunnel-optie definitief verlaten was en men een (volgens haar) goedkopere viaduct-optie gekozen had. Het verslag daarover kan je nog steeds in deze blogpost lezen. Een voorbarige conclusie, zeker gezien de viaduct-optie toen nog niet eens ruwweg onderzocht werd. Vandaag wist De Gentenaar echter te melden dat men blijkbaar een beslissing genomen heeft en de viaduct-piste verlaten werd ten voordele van (alweer een nieuwe studie voor) de tunneloptie. Goed nieuws dus, eindelijk vooruitgang in dit dossier na een jarenlange stilstand! (ook in enkele andere belangrijke Gentse dossiers is er trouwens vooruitgang te melden, maar binnenkort meer hierover)

Hoe hou je een stads- en dorpskern aantrekkelijk als woonomgeving? Daar spelen vele zaken mee, maar één van de dingen waarop mensen een omgeving als aantrekkelijk of onaantrekkelijk beoordelen, is het aanschijn. Een verloederde buurt, al dan niet met bijhorend zwerfvuil (het ene trekt het andere aan natuurlijk), is allesbehalve uitnodigend om te komen wonen. Verloederde, al dan niet bouwvallige panden worden al snel stadskankers en kunnen we missen als de pest. Helaas zijn overheid en overheidsgerelateerde instanties (zoals sociale huisvestingsmaatschappijen) dikwijls zelf verantwoordelijk voor de verloedering van buurten. Terwijl in Ledeberg volop gebouwd en verbouwd wordt (mede doordat de woningen veelal in minder goede staat zijn en dus ideaal en vooral betaalbaar zijn voor wie zelf de handen uit de mouwen wil steken) liggen bepaalde stukken er al jaren verloederd bij. Ik had het eerder al over de hoek Kleine Kerkstraat - Zuidstraat (aka Ledebergplein) en de Hundelgemsesteenweg. Vandaag: de hoek Hoveniersstraat - Langestraat met de voormalige pitazaak Merhaba.

Eigenaar deze keer is het Vlaams Woningfonds voor Grote Gezinnen cvba. Ikzelf heb het pand nooit anders gezien dan op de foto hierboven. (klik voor een grotere en andere versie) Reeds in juni 2008 werd door het schepencollege een vergunning afgeleverd om het hele hoekpand te slopen en er een nieuwbouw met sociale woningen op te bouwen. Dat is ondertussen alweer bijna 2 jaar geleden, met ondertussen geen veranderingen op het terrein, behalve dan in de negatieve zin met almaar meer aftakeling. Waarom moet dat nu weer zo lang duren eer men daar in actie schiet?

Krakers, ik heb het er nog altijd niet voor. Echter, ook nu weer: ze hebben een punt. Het is immers te verwachten dat wanneer de huizenrij langs de Hundelgemsesteenweg gesloopt wordt, de boel er ook weer lang verloederd bij zal liggen totdat eindelijk de bouwwerken beginnen. Dat is nu eenmaal de typische traagheid der openbare werken. Ook in de Brugse Poort wacht men nu al jaren op de realisatie van sociale woningen en het Pierkespark op plaatsen waar men eerst moest onteigenen en slopen. De burgemeester is er zelfs beschaamd over.

Je kan het al enkele jaren zien wanneer je op de E40 tussen Zwijnaarde en Merelbeke rijdt: uit de kluiten gewassen bulldozers en grote graafmachines lijken in een immense zandbak te spelen. Doel is de ophoging van een terrein tussen drie waterlopen, dat uiteindelijk het duurzaam bedrijventerrein Eilandje Zwijnaarde moet worden. Ja, duurzaam, want dat klinkt hip tegenwoordig. Schepen Mathias De Clercq verwoordt het als volgt:

Het is de bedoeling om hier een aantrekkelijk en duurzaam bedrijventerrein aan te leggen. Er is plaats voor een combinatie van logistiek en kennisbedrijvigheid, een deel van het terrein wordt open gehouden voor toekomstige ontwikkelingen. En er komt een groenzone van 11 hectare.

Nu, dat er heel wat mogelijkheden zijn voor transport over water, en dat er een stuk groen komt, is positief, al vrees ik wel dat het daarbij zal blijven wat betreft duurzaamheid. Daarvoor hoef je maar naar deze kaart van het gebied en het inrichtingsplan te kijken.

Tijdens de voorbije verkiezingscampagne, hield ik een video-pleidooi om werk te maken van aantrekkelijke en leefbare steden, om onze schaarse open ruimte maximaal te beschermen. Leefbaarheid wordt door vele zaken bepaald, op één ervan ging ik nog een eindje verder door (eveneens met een video) te pleiten voor een tunnel onder de Dampoort, met alle bijhorende voordelen. In een van de commentaren stelde Frank echter dat dit technisch niet haalbaar is, terwijl schepen van mobiliteit (en wonen) Karin Temmerman op een infovergadering stelde dat het project afgeschoten werd enkel en alleen omwille van de kostprijs. Tijd om een en ander uit te zoeken dus!

Onder het motto "Vlieg er eens uit" organiseert het platform Thuis in de stad dit weekend geleide stadswandelingen in verschillende Vlaamse steden. De nadruk ligt op het ontdekken van verrassende woonprojecten van je stad op een leuke en ontspannende manier. Gent, dat is echter altijd al een beetje een eigenzinnige stad geweest. Ook dit keer doen we vaneigenst weer iets speciaals en worden geïnteresseerden uitgenodigd voor een boottocht langs het toekomstige hipste woongebied van Gent: de Oude Dokken en de Voorhaven.

Krakers, ik heb het er niet voor. Zowieso is het inpikken van andermans eigendom iets dat we niet kunnen tolereren, laat staan het feit dat krakers dikwijls een aantal containers afval achterlaten in het bezette gebouw. Echter, de krakers van het gebouw "Lavendelstraat 15", hebben wel een punt, vind ik. Ze stuurden hierover een open brief met foto's en trekken met hun actie aan de alarmbel.

Blijkt dat de een oude houtzagerij-schrijnwerkerij in de Bloemekenswijk wil verkopen. Een vrij omvangrijk gebouw. Bieden kan vanaf 250.000 €.

De Bloemekenswijk is echter een uiterst dicht bevolkte wijk met heel wat oude en slechte woningen die wel wat ademruimte en stadsvernieuwing kan gebruiken. Na de projecten in Rabot, Brugse Poort, Ledeberg en andere wijken zal men ongetwijfeld daar ook aan de slag moeten. En dan kan dergelijk groot gebouw hierin een sleutelrol spelen! Het zou men dan ook een goede zaak lijken mocht de stad dit in haar bezit houden en inpassen in een globale visie voor de wijk. Als men anders binnen enkele jaren aan ontwikkeling denkt en dan weer dure gronden en gebouwen moet gaan aankopen, of afhankelijk is van de goodwill van private ontwikkelaars,… Natuurlijk heeft de stad snel geld nodig, de financiële toestand is allesbehalve rooskleurig, maar ik denk dat het gebouw behouden en in een toekomstvisie inpassen goedkoper is op langere termijn. Een visie op lange termijn, dat is waar het allemaal om draait.

Onderstaand artikeltje verscheen ondertussen ook op Gentblogt. Voor de geïnteresseerden: het project "Oude Dokken" is een project van het Stadsontwikkelingsbedrijf voor de herinrichting van de oude dokken in de (ondertussen in onbruik geraakte) voorhaven tot woonzone-aan-het-water naar een (imho prachtig) ontwerp van het Rotterdamse Office for Metropolitan Architecture van ondermeer Rem Koolhaas, Harvard-professor en een van de belangrijkste stadsarchitecten van de laatste decennia die ook instaat voor de bouw van de ondertussen beroemde wolkenkrabber China Central Television in Beijing, en architect Floris Alkemade, gastprofessor aan onze UGent. Het artikel is doorspekt met een aantal artists impressions, voorstellingen waarvan de uiteindelijke bouw nog lang niet zeker is.

Een van de (weinige) zaken waarvoor Facebook vree wijs is, is de aankondiging van activiteiten. Zo kreeg ik een uitnodiging voor het debat "Project Oude Dokken en toekomst voor de Dampoortwijk", iets wat men mij als geïnteresseerde Gentenaar van adoptie geen twee keer moet zeggen. Van het project had ik tot nu toe slechts een notie opgevangen, maar het zag er alleszins veelbelovend uit.

Zodus trok ik gisteravond naar het door Tienstiens georganiseerde debat in het centrum Ten Berg. De vrij kleine zaal zat propvol aanwezigen, een 75 man/vrouw schat ik. Allereerst werd het woord gegeven aan drie organisaties om hun visie op de zaak te geven: de Gentse Fietsersbond, Samenlevingsopbouw en buurtcomité De Toekomst. Door een oponthoudje was ik net na het academisch kwartiertje binnengeraakt, net op tijd voor de eerste spreker: de vertegenwoordiger van de Fietsersbond. Deze bracht een vrij warrig betoog, grotendeels afgelezen van zijn papieren. Kort samengevat gaf hij een aantal punten voor een goed fietsbeleid: fietsassen, fietspaden die bij voorkeur tussen het voetpad en de geparkeerde auto's liggen ipv tussen de rijbaan en de parkeerstrook. Uiteraard ging hij ook even in op de gevaarlijke situaties aan de grote Dampoortrotonde (die voor fietsers niet altijd een rotonde is) maar los daarvan was zijn betoog vrij algemeen en niet zozeer gericht op de Dampoort. Ondertussen werden foto's getoond van verschillende fietssituaties, maar deze stonden los van zijn betoog. Beter ware geweest om een echte presentatie te voorzien, waarbij de foto's de uitleg ondersteunen en er echt bij passen. Kortom: communicatief geen al te goede beurt, niet echt to-the-point mbt de Dampoortwijk, maar inhoudelijk wel in orde. De organisatie was wel vergeten mee te geven dat elke spreker slechts 10 minuutjes kreeg, waardoor na 20 minuten het betoog nog niet helemaal afgerond was, maar soit.

De tweede spreker, een vertegenwoordiger van Samenlevingsopbouw, was communicatief een heel pak beter en voorzien van een voorbereide presentatie die zijn betoog ondersteunde. Belangrijkste boodschap was dat bij het project Oude Dokken ook naburige wijken (zoals Sluizeken-Tolhuis-Ham) betrokken moeten worden om de leefkwaliteit aldaar te verbeteren. Hij suggereerde bijvoorbeeld dat de stad woningen in slechte staat in deze wijken zou opkopen om te slopen of te renoveren, en de bewoners een (al dan niet sociale) woning zou aanbieden in de nieuwbouw aan de dokken. Hij toonde zich tevens een voorstander van de hoogbouw: enerzijds omdat er genoeg mensen zijn die graag in hoogbouw wonen, anderzijds omdat door middel van hoogbouw er voldoende woningen voorzien kunnen worden en er tegelijk onbebouwde ruimte kan behouden blijven voor groen, iets waar de omgeving zeker nood aan heeft. Uiteraard werd ook de nood aan een sociale mix beklemtoond.

Als laatste spreker had men een plaatselijke getuige van NIMBY uitgenodigd die het buurtcomité moest vertegenwoordigen. Van hem onthou ik vooral het citaat "ik weet wat het probleem is. Het probleem, dat is de jeugd! Die jonge gasten en die kinderen, dat hangt hier rond op straat en steekt vanalles uit". Vol trots wist hij ook een heel betoog af te steken dat hij mede-uitvinder is van de naam "de groene banaan" en werd er constant verwezen naar een paar mensen uit de zaal die wellicht slechts een paar mensen uit de buurt kenden. Een heel betoog, duidelijk niet voorbereid, compleet onsamenhangend, soms getrakteerd op een paar afwijzende maar ingetogen reacties uit de zaal en zonder echt een punt te maken, buiten misschien het feit dat hij inspraak wil.

Het geheel werd doorspekt met filmpjes gemaakt door studenten van de opleiding Sociaal-Cultureel Werk van Hogeschool Gent Arteveldehogeschool. Stuk voor stuk fijne filmpjes die de wijk in kaart brachten en mensen aan het woord lieten over de verschillende thema's van de avond. Heel goede zet. Helaas was er een synchronisatieprobleem en liep het geluid soms tot meer dan 2 seconden achter op het beeld, wat bij momenten ook voor hilarische effecten zorgde. Voor en na de pauze kregen we een muzikaal intermezzo door Bruno Bauwens, die dat wel ferm goed deed.

Het tweede deel was dan het echte debat, met schepen Karin Temmerman (SP.a), Marc Heughebaert (Groen!), Pascal Dedecker (UA) en moderator John Vandaele. Pas hier kregen we enige duidelijkheid over de stand van het geheel: een situatieschets van de plannen en een status van het probleem Handelsdokbrug en de verschillende moeilijkheden daarmee. De schepen deed dat vrij goed, al verwees ze voor het probleem Handelsdokbrug vooral naar het Vlaams Gewest terwijl haar partij eveneens in de Vlaamse regering zit. Niet zo heel netjes dus, maar voor de rest een goed betoog met een duidelijke visie waarin uitbreiding van de wooncapaciteit door middel van stadsinbreiding centraal staat. Ook Marc kon in het debat uitpakken met een heel degelijke dossierkennis en sterke argumenten. Helaas soms wel een beetje met een gebrek aan pragmatische ingesteldheid: zijn pleidooi voor een P+R buiten het centrum valt zeker te steunen, maar van deze verklaring voor zijn tegenstem in de gemeenteraad voor de tijdelijke parking op de terreinen van de NMBS aan het station Dampoort werd door de schepen brandhout gemaakt met het argument "beter dat dan niets, als voorlopige oplossing in afwachting van een met openbaar vervoer (tram) ontsloten P+R verderop, een P+R die zonder goede tramverbinding (die in de pijplijn zit) een maat voor niets zou zijn". De vragen uit de zaal werden goed beantwoord, en om 23u zat het geheel erop. Een interessante avond, zeker voor verbetering vatbaar (een inleiding/voorstelling/probleemschets in het begin van de avond met reacties daarop zou bvb een goede zet zijn, alsook een grotere politieke diversiteit), maar zondermeer geslaagd. Meer van dat!

Een reportage van het debat is ook te zien op AVS.