Randgevallen

(tags: )

De Panorama-uitzending van zondag verhit duidelijk de gemoederen. Niet alleen werd de situatie in ons land vergeleken met die van het Franstalige Québec in het voor de rest Engelse Canada, waar de Franstaligen praktijken hanteren die hier door hun taalgenoten verketterd worden, maar werden ook enkele randgevallen belicht. Voor zover relevant, een (korte) commentaar hierop van mijn kant:

  • Over het helpen in een andere taal dan het Nederlands aan de gemeentelijke loketten: de uitzending illustreert dat de meeste ambtenaren naast het Nederlands ook het Frans (en wellicht ook het Engels) goed machtig zijn en bereid zijn de burger te helpen. De burger legt zijn vraag voor in het Frans, en krijgt een antwoord in het Nederlands terug. Dit om het Vlaamse karakter te onderstrepen en de mensen aan te zetten de taal te leren van de streek waarin ze zich (komen) vestigen. Sommigen gaan hierin wel ver, en vragen de burger nog eens expliciet in het Frans (de eigen taal) te herhalen welke info hij/zij zonet gekregen heeft, om zeker te zijn of die goed begrepen is. Sterke service, zou ik zo zeggen! Ik ben benieuwd in hoeveel Waalse of zelfs Brusselse gemeenten dit het geval zou zijn voor vragen in het Nederlands, laat staan het Engels. Daar heeft men gewoon geen dergelijke regelgeving nodig om het Franstalige karakter te behouden: zonder kennis van het Frans geraak je daar nergens. (uiteraard zijn uitzonderingen op het NL-enkel beleid mogelijk, wat ook het geval is)
  • Over de afspraken met bouwpromoteren om de kandidaat-kopers te vragen of ze Nederlands kennen of bereid zijn dat te leren: ik spreek me niet uit over de legaliteit hiervan, maar het lijkt me wel normaal dat wie zich ergens vestigt, de plaatselijke taal leert of dat toch minstens probeert. Merk op dat het hier ook louter gaat om een inspanningsverbintenis die op geen enkele manier gecontroleerd wordt. Je moet al getuigen van een serieus gebrek aan elementaire beleefdheid om zoiets te weigeren. De wettelijkheid van die praktijken moet worden onderzocht, iets waartoe Vlaams minister Geert Bourgeois (N-VA) bereid is, al blijven het nog altijd informele afspraken zonder verplichtingen. Maar nogmaals: wie zou het in z'n hoofd halen om zoiets te proberen in Wallonië of elders? Uitlatingen als zouden dergelijke praktijken racisme zijn, zijn dan ook pure stierenkak en konden we uiteraard ook enkel verwachten van niet-benoemde Franstalige burgemeesters die systematisch de wet overtreden.
  • Over het overschilderen van Franstalige benamingen door TAK-ers of anderen: dat is voor mij een vorm van folklore waar ik me niet meteen in kan vinden. Niet meteen mijn vorm van actievoeren. Er zijn betere manieren om je mening te ventileren en druk te zetten, dan dergelijke toestanden die de belastingbetaler alleen maar geld kosten. Een even lage vorm van pesterij als het uitstrooien van duimspijkers op het parcours van de Gordel, als je 't mij vraagt.

Edit: wat Québec betreft, deze pagina is duidelijk over de visie van de regering aldaar, net als deze. "Voor Québec opteren staat gelijk met willen leven in een Franstalige samenleving." Waarom is dat zo moeilijk voor wie voor Vlaanderen opteert, en dus kiest voor een Nederlandstalige samenleving?

15 reacties

Michel Vuijlsteke's picture

Hmmm. Beetje zwakke argumenten, vind ik.

1) In Wallonië of Brussel zou het veel erger zijn
2) ik weet niet of het wettelijk is maar ik persoonlijk zou het beleefd vinden, en trouwens, in Wallonië...
3) och god ja, da's folklore hé. En die andere, die pesten ons ook!

Vooral (3) stelt mij zwaar teleur. Vandalisme, provocerend vandalisme, dat al jaren (decennia?) aan de gang is, is "niet meteen uw ding"?

Steven      's picture

Is Vlaanderen U dan een "sterke argumentatie" verschuldigd misschien? Is Vlaanderen eigenlijk iemand van die arrogante Franse boeren een uitleg verschuldigd? Wie doet hier eigenlijk iets onwettelijk, zeg? Ik schrok ervan hoe vlot de 3 burgemeesters en Christian Van Eycken Nederlands spraken. Ook de undercover reporter verstond vlot Nederlands. 't Is dus blijkbaar niet van niet kunnen...Nergens kreeg ik een antwoord op de vraag waarom al deze mensen geen Nederlands willen spreken? Waarom wil men, goed wetende dat men zich in Nederlands taalgebied bevindt, er wonend, zelf voldoende het Nederlands beheersend, toch nog Frans spreken en opdringen? Ik zou dat nu toch wel eens willen weten. Vinden ze werkelijk de Franse cultuur superieur? In de 19e eeuw misschien... Menen ze werkelijk dat de Franse taal nog ergens globale of Europese aspiraties als "lingua franca" heeft? Belachelijk, Engels is de enige globale taal en ook binnen de Eurocratie is Engels al voor meer dan 80 pct de voertaal. Dromen ze nog van een Frans imperium? Waterloo... Vinden ze dat Vlamingen teveel hun taal en cultuur beschermen? Dat verwijt komt van een volk dat Johnny Halliday uitgevonden heeft om zijn jeugd toch maar niet aan Elvis bloot te stellen... Aan dat soort misdaden tegen de menselijkheid heeft Vlaanderen zich nooit schuldig gemaakt. Dus, aan de ambtenaren van de Vlaamse rand, proficiat en doe zo voort : streng maar rechtvaardig.

Mike's picture

In Overijse ben ik ooit een vriendin gaan inschrijven, zij was Engelstalige die al een tijd in Brussel was gevestigd en in die tijd wat Frans had geleerd.
Haar eerste dag op de gemeente was niet echt van een leien dakje gelopen, gezien men er wél Engels kon, maar niet wou spreken. Ik ben toen meegegaan, en toch even uitleg gevraagd bij wat voor mij een vrij vijandige houding leek tgo belastingbetalende inwoners.

Eigenlijk hadden ze er geen principiële problemen mee om mensen te helpen in hun taal, vooral wanneer ze net toekwamen. Enig probleem is een aantal zaken waarbij franstaligen moeilijk gaan doen zijn nadat ze een boete hadden gekregen wegens niet naleven van gemeentereglement. Ze beweerden dat de informatie die hen in het Frans werd uitgelegd niet overeenkwam met het reglement.
Onderstrepen van het Vlaamse karakter? Qua beweegreden maar magertjes...

Peter Dedecker's picture

@Michel: dat het in Brussel of Wallonië erger is, is idd geen argument. Ik bedoel daar vooral mee dat daar dergelijke afspraken niet nodig zijn. Daar is het vanzelfsprekend dat je de plaatselijke taal leert. In Brussel is Frans vooralsnog de lingua franca. Als dat hier niet vanzelfsprekend is, dan moet je maatregelen nemen. Over de te nemen maatregelen en hun effectiviteit kan je natuurlijk nog discussiëren.

Wat dat derde punt betreft, denk ik dat ik duidelijk geweest ben: een lage vorm van pesterij die de belastingbetaler alleen maar geld kost. Het is nog altijd slechts kalk, even afwassen en je bent er vanaf.

@Mike: idd, dat is het punt hé. Ik denk niet dat er in pakweg de N-VA of andere flamingante kringen mensen rondlopen die vinden dat je nieuwkomers (laat staan toeristen) geen eerstelijnshulp mag bieden in het Engels of Frans, als je die taal machtig bent. Het probleem is dat daar dan weer misbruik van gemaakt wordt door mensen die daar maar blijven gebruik van maken en het zo vertikken zich de plaatselijke taal eigen te maken. Waar trek je de grens? Persoonlijk heb ik er geen probleem mee om een vorm van faciliteiten in het leven te roepen waarbij je een jaar lang in het Frans of Engels behandeld wordt. Dat was oorspronkelijk ook de bedoeling van het concept "faciliteitengemeenten" (de termijn niet te na gelaten), maar ja, anderen interpreteerden dat lichtjes anders, voor zover het hen uitkwam... (cfr Komen, waar de interpretatie nog eens anders is ;-))

Michel Vuijlsteke's picture

Ik vind die hele verkramptheid hallucinant, ook en vooral van de mensen die geen Nederlands willen leren trouwens. Maar met "vrienden" als Steven heb je geen vijanden nodig: lees zo'n betoog in een andere context, met zijn veralgemeningen naar "Franse boeren" en zijn gewag maken van "een volk" en het trivialiseren van misdaden tegen de menselijkheid.

En kom bij mij vooral niet af met taalimperialisme: het deel van mijn familie dat generaties zo Vlaams als iets was, en tweetalig Frans/Gents, is zijn taal afgenomen geweest door territorialiteitsbeginsel-België.

Dát is linguïstische zuivering, meneer Steven.

Peter Dedecker's picture

Voor alle duidelijkheid: ik ken Steven niet en bewoordingen als "Franse boeren" zul je niet snel op mijn blog, van mijn hand, terugvinden.

Over je familie spreek ik mij bij gebrek aan kennis niet uit, maar misschien is je uitspraak over vrienden en vijanden ook daar van toepassing: het gedrag van een groep franskiljons die nog liever gebroken Frans sprak dan Nederlands, tenzij om hun zoon of dochter uit te kafferen, zal ook wel afgestraald zijn op (van oorsprong) Frans- of tweetaligen die iedereen wel met respect behandel(d)en.

Michel Vuijlsteke's picture

Oh, maar ik heb het niet over "franskiljons", van dat soort volk dat een vuilbak "un vwoilbàk" noemt en eienlijk geen Frans spreekt.

Ik heb het over Franstalige Vlamingen. Die zich niét Waals, Brussels of Frans voelen, maar -- als er toch iéts moet op geplakt worden -- Gents, Vlaams en Belgisch.

En die weggezuiverd zijn, of tenminste: die dat binnen een generatie zullen zijn. Dánk u België, zeg ik daartegen.

Steven's picture

Kijk, wij Vlamingen moeten dagelijks (7/7; 24/24) horen hoe verkrampt, hoe bekrompen, hoe boers, hoe racistisch, hoe extremistisch we zijn. Het zal in u ogen natuurlijk geen argument zijn om Franstaligen zelf voor boeren en bekrompenen uit te maken, en veel meer dan "al wat je zegt ben je zelf" is het uiteraard niet waard, maar toch doe ik het omdat ik het beu ben en omdat ik het niet kan laten. Punt. Ik ken u familie niet, maar niemand heeft hen hun taal afgenomen. Bij mijn weten (ik lees u blog) spreek jij nog altijd Frans en Gents. Waar zit de linguistische zuivering? Wie verbiedt je iets? Dat het volk op democratische wijze gekozen heeft voor autonomie, dat het nog altijd meer autonomie eist, dat het Nederlands als standaardtaal gekozen werd, dat het Nederlandstalig onderwijs georganiseerd werd enz..,. Had/heeft het Vlaamse volk dat democratisch recht niet? Wat heb je daar eigenlijk tegen? Het heeft Vlaanderen geëmancipeerd. Was dat niet gebeurt, dan waren we nu een zielloos derderangsdepartement van Frankrijk, en werden we uitgelachen door de Parisiens voor les chti's omdat we niet het perfecte Frans van de académie spraken. Dat is de Franse mentaliteit, mijnheer Michel. U mag ze hebben.

Peter Dedecker's picture

Maar wie belet die mensen hun taal te spreken, al dan niet onderling? Dat hoeft toch niet tegenstrijdig te zijn aan het feit dat het openbare leven in Vlaanderen op het Nederlands gericht is? Ik hoor hier in mijn buurt wel meer andere talen dan Nederlands hoor. Zolang zij het Nederlands maar machtig zijn (of het willen leren), heb ik daar geen problemen mee. En die taal zal wel niet weggezuiverd worden, hoe goed het Nederlands van die jonge generaties wel niet moge zijn. (wat uiteraard niet wil zeggen dat ik de gangbare praktijk van huwen met een partner uit het "thuisland" - voor zover dat nog een thuisland is - niet sterk afkeur gezien men daar met de integratie weer vanaf nul kan herbeginnen)

Als die groep Franstalige Vlamingen al weggezuiverd mag zijn, dan denk ik dat dat vooral te verwijten valt aan het gedrag van die groep franskiljons waartegen gereageerd werd. Het is helaas steeds een kleine groep die de boel voor de anderen verpest, al dan niet aangemoedigd door bepaalde politieke groepen.

Michel Vuijlsteke's picture

"Die mensen" zijn geen abstract gegeven voor mij hoor. Niemand belet mij om Frans te spreken met mijn familie, en dat doe ik dan ook.

Maar de overheid belet me wel om mijn kinderen naar een Franstalige kleuterschool te sturen. Allez ja, 't is te zeggen: het is niet verbóden, maar een kleuterschool waar men Frans spreekt, was onbetaalbaar duur.

En breek me de bek niet open over taalonderwijs in Vlaanderen.

Draai of keer het hoe je wil, en wring je in alle mogelijke bochten, maar een Franstalige minderheid die al eeuwen bestond, is weggezuiverd.

En jouw laatste paragraaf, daar krijg ik kippenvel van. Die geeft mij de indruk dat je zegt "haja, 't is nu eenmaal zo, en het is niet 'onze' schuld maar wel de schuld van 'die franskiljons'". Als je zo'n redenering doortrekt, ben je heel, héél gevaarlijk bezig.

Peter Dedecker's picture

Michel, ivm die Franstalige (kleuter)school: wat had je dan verwacht? Waar zou de win-kant van de overheid zitten om Franstalige (kleuter)scholen te subsidiëren? En waar ligt dan de grens? Waarom dat dan niet doen voor Turkse, Arabische, Chinese, Berberse, Italiaanse, Russische,... scholen? Of waarom geen West-Vlaamse? Wie gaat dat betalen, om welke reden, en wat is de efficiëntie daarvan? Dat de onderwijstaal het Nederlands is, is nu eenmaal het gevolg van de eentaligheid van Vlaanderen. Dat is een keuze die onze voorouders (nog niet zo lang geleden) maakten. Het alternatief, de tweetaligheid van geheel België, werd verworpen, echter niet door de Vlamingen.

Overigens, overdrijf je niet een beetje met het begrip "wegzuiveren"? Dat is eerder iets dat (helaas) van toepassing is op een stuk van ons verleden, en helaas nog steeds in andere landen waar je wel degelijk van een (etnische) zuivering kan spreken. Het gaat hier louter om het verschuiven van een moedertaal van een minderheid: mijn moedertaal is het Nederlands, terwijl die van mijn ouders een vorm van dialect is, ondertussen ook "weggezuiverd". Ik ben het dialect uit mijn streek nauwelijks machtig: ik versta het wel, maar kan het amper spreken. Dat is een evolutie die op veel meer plaatsen aan de gang is, en louter het gevolg is van de concepten taalhomogeniteit, taalgrenzen en schaalvergroting. We kunnen daarom treuren, maar ook niet meer dan dat. Dat er initiatieven zijn zoals een Gentse sosseteit, of West-Vlaamse equivalenten, laat staan een Franstalig equivalent in Vlaanderen, kunnen we alleen maar toejuichen, maar kunnen we niet doortrekken naar het onderwijs of officiële communicatie.

Iets gelijkaardigs is trouwens gebeurd in Frankrijk, op iets grotere schaal. Dit zowel met het Frans-Vlaams (een vorm van West-Vlaams) als Elzassisch, Bretons, Occitaans, Catalaans, Baskisch en Corsicaans. Voor een volledig (?) overzicht, check Wikipedia. De taal van de republiek is echter eentalig Frans. In Frans-Vlaanderen kan je in het onderwijs hoogstens Nederlands kiezen als bijvakje, en dat nog maar sinds recent. De Fransen gingen er overigens wel eens meer met de grove borstel door, met halve volksverhuizingen en zo om de taalhomogeniteit te bevorderen. De minderheden die daar "weggezuiverd" zijn, waren overigens nog een pak groter. Niet dat dat een argument is om hier hetzelfde te doen, maar het duidt een en ander wel in een breder kader wat betreft taalevolutie, moedertaal en bestuurs- en onderwijstaal.

Michel Vuijlsteke's picture

Maar allez, Peter! Dat zijn nu toch al bijna jezuietenbochten! :)

Op twee generaties tijd is een eeuwenoud stuk verleden van Vlaanderen moedwillig vernietigd. Ik vind dat erg, ook al omdat ik er persoonlijk mee te maken heb.

Het gemak waarmee je dat onder tafel schuift, met "het is een keuze van onze voorouders" (met "voorouders" = "een politieke generatie in de jaren 1970-1980") vind ik eigenlijk niet weinig vies.

Oh, en: wat is de win-win en waarom zouden we daarvoor moeten betalen? Zelfde reden dat er Nederlandstalige scholen zijn in Brussel. Omdat de meerderheid niet altijd gelijk heeft. Omdat het niet opgaat dat mijn kinderen niet naar minstens de kleuterschool kunnen gaan in de taal van mijn ouders.

Ik vind het een verschrikkelijk slechte zaak dat er niet gekozen is voor een tweetalig België, en dat er dat territorialiteitsbeginsel is gevolgd. Wie de "schuld" treft, is nog iets anders.

Het had niet zo moeten zijn. Dit was vermijdbaar. En lees ik goed dat je zegt "iets dergelijks is gebeurd in Frankrijk" om te verontschuldigen dat hetzelfde gebeurd is hier? Zelfs met al wat je weet over de afgrijselijke manier waarop dat daar gebeurd is?

Trrr.

Jonas's picture

Michel, los van de rest van je betoog: is het niet verkiesbaar dat kleuters in de taal van de gemeenschap naar school gaan in plaats van die van hun (groot)ouders? Mij lijkt dat toch een deel te zijn van remedie tegen taalachterstand op latere leeftijd.

Steven's picture

We hebben allemaal gezien wat dat tweetalig paradijs dat Bruxelles heet als resultaat opgeleverd heeft. Deze stad is zo stilletjes aan "Flamenfrei", dacht ik. Of in ieder geval gedegradeerd tot beschermde diersoort. Kijk, dat is wat samenleven met ruimdenkende, multiculturele, open Franstaligen is. "Parlez francais ou crève". Is er één Vlaming die dat lot toewenst aan Liedekerke, aan Herne, aan Vollezele, aan Vlezenbeek of aan Halle? Ik dacht het niet. Om het met de woorden van Tobback te zeggen : "Nog liever bij Groenland dan bij Brussel".

Peter Dedecker's picture

Brussel is weer iets anders he: dat gewest heeft een officieel tweetalig statuut (met een multiculturele bevolking), waardoor het ook maar logisch is dat er ook Nederlandstalig onderwijs is. En daar is de win-zijde voor de overheid nog groter, gezien het Franstalig onderwijs er schromelijk tekort schiet in het opleiden van jongeren tot mensen met de meertalige bagage die onze arbeidsmarkt vereist. De populariteit van het Nederlandstalig onderwijs is er ook naar, waardoor het slachtoffer dreigt te worden van het eigen succes.

Dat er niet gekozen is voor een tweetalig België kan je misschien betreuren, maar denk je nu echt dat dat haalbaar, realistisch en houdbaar zou geweest zijn? Het is nu eenmaal een natuurlijk gegeven dat een internationaal sterkere taal een zwakkere taal verdringt. Je weet ook wel welke bevolkingsgroep er het gemakkelijkst de andere taal zou leren, en dat dat omgekeerd nauwelijks het geval zou zijn. In het verleden was er een gigantische mensenstroom van Vlaanderen naar Wallonië, waar de migranten vlot de plaatselijke taal leerden, terwijl dit omgekeerd nog steeds niet het geval is. Deels door de economische situatie van die migranten natuurlijk, maar je kan je toch al inbeelden wat het resultaat geweest zou zijn bij een tweetalig België? Dan kan je (in theorie) overal terecht in je moedertaal, dus waarom zou je dan nog een internationaal zwakkere taal aanleren en je integreren in je nieuwe leefomgeving? Pas in een tweetalig België zou er een massale "zuivering" hebben plaatsgevonden, van Nederlandstalige Belgen of Vlamingen dan wel. Hoe zou je zoiets hebben kunnen vermijden?

Het is een keuze geweest van (in mijn geval) de vorige politieke generatie, maar nogmaals: wat valt daar nu nog aan te verhelpen? Je kan dat erg vinden, ik vind ook dat we beter moeten omgaan met dat verleden. Nobelprijswinnaar Maurice Maeterlinck en anderen als Charles van Lerberghe, Emile Verhaeren, Franz Hellens, Fernand Crommelynck maken deel uit van het (Franstalige) Vlaamse erfgoed, maar zijn bij de meesten nobele onbekenden. (ik geef eerlijk toe dat ik er ook weinig kaas van gegeten heb) We moeten daar beter mee omgaan, maar dan wel vanuit cultureel-geschiedkundig oogpunt. Wat kan je anders doen? Hoe kan je van oorsprong Franstalige Vlamingen een andere plaats geven in het Vlaanderen van vandaag, zonder misbruiken van andere groepen in de hand te werken en de positie van de Nederlandstaligen in het algemeen, de diverse samenleving met het Nederlands als gemeenschappelijk bindmiddel (eenheid in diversiteit) in het gedrang te brengen?

Ik verwijs niet naar Frankrijk als verontschuldiging, maar wou gewoon een en ander kaderen in een breder perspectief. In Vlaanderen was het een min of meer natuurlijk proces van "globalisering" (of noem het eerder "verder weg van de kerktoren", grootschaliger communicatie en betere (arbeids)mobiliteit) dat leidde tot het verminderen en verdwijnen van dialecten en andere taalminderheden in het Nederlands taalgebied. Ik denk niet dat iemand zich daarvoor moet verontschuldigen, het is gewoon eigen aan de tijdsgeest waarbij men de kansen op de arbeidsmarkt (en in het socio-culturele leven) vergroot door het hanteren van een standaardtaal.

Plaats een nieuwe reactie

The content of this field is kept private and will not be shown publicly. If you have a Gravatar account associated with the e-mail address you provide, it will be used to display your avatar.
  • Web- en e-mail adressen worden automatisch omgezet in links.
  • Toegestane HTML tags: <a> <acronym> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <del> <ins> <i> <b> <u> <blockquote>
  • Je mag code posten dmv <code>...</code> (generiek) of <?php ... ?> (highlighted PHP) tags.
  • Op het einde van de lijn of paragraaf wordt automatisch een nieuwe lijn begonnen.

Meer informatie over opmaak mogelijkheden

Syndicate content

Politiek engagement

N-VA logo

Kortjes

Blik op mijn agenda

Je vindt me ook terug op

Facebook logo
Twitter logo
YouTube logo
Vimeo logo
GarageTV logo
Flickr logo

Laatste reacties

Syndicate content

Laatste foto's

Meer foto's hier.

Contact

Je kan me steeds contacteren via het contactformulier of rechtstreeks:
Kleine Kerkstraat 24, 9050 Gent
Peter@peterdedecker.eu
0486/152320

Disclaimer

Dit is de website van Peter Dedecker. Alle teksten mogen, tenzij anders vermeld, overgenomen worden mits bronvermelding. Een link wordt altijd geapprecieerd. Dit alles is mijn persoonlijke opinie. Organisaties waar ik lid van (geweest) ben of voor (ge)werk(t heb) kunnen in geen geval aansprakelijk gesteld worden voor wat ik hier schrijf. Zie de volledige disclaimer.