Maak van Dampoort geen Oosterweelsaga!

De Oosterweelknoop is deels doorgehakt: de keuze voor een brug of tunnel lijkt nu nog maar een kwestie van een technisch detail in het grotere geheel van het Masterplan 2020 dat Antwerpen ook in 2020 bereikbaar moet houden. Naast het sluiten van de ring via het vastgelegde tracé, houdt dat nog tal van andere ingrepen in, ondermeer op het vlak van binnenvaart, openbaar vervoer en de aanleg van een oostelijke tangent om doorgaand verkeer uit Antwerpen weg te houden. De gevolgen zijn tot in Gent waar te nemen: om meer vrachtwagens van de E17 weg te halen, zal de R4 een upgrade krijgen om verkeer af te leiden naar de E34 en de Liefkenshoektunnel. Op korte termijn moeten 12 kruispunten op de Kennedylaan aangepakt worden terwijl op lange termijn ook op R4-west de gelijkgrondse kruisingen moeten verdwijnen (om er een echte snelweg van te maken) wat een dure aangelegenheid kan worden bij de kruising met de N456 en tramlijn 1 in Wondelgem. Meer opvallend is echter dat de Vlaamse regering heeft besloten het afschuwelijke viaduct aan het Antwerpse Sportpaleis af te breken of toch minstens te reduceren en (deels) in te kapselen. Een ferme vooruitgang voor de leefbaarheid! Totale kostprijs: rond de 5,5 miljard euro indien in juli de Lange Wapper alsnog de betere optie blijkt. Een deel daarvan zal via tol betaald worden.

Massale investeringen in de Antwerpse mobiliteit en leefbaarheid dus. Het weze hen van harte gegund. Alleen, dat knaagt toch wel ferm in Gent. Al bijna 40 jaar wordt daar gewacht op investeringen in mobiliteit en leefbaarheid ter hoogte van de Dampoort, die tevens invloed hebben tot een ferm stuk buiten Gent. En dan zwijg ik nog over de Siffertunnel en andere. Uit vragen van Helga Stevens van deze week bleek echter dat er zelfs nog geen begin van planning is hierin! Het gaat hier nochtans helemaal niet om astronomische bedragen: voor de tunnel onder de Dampoort gaf ik vorige keer reeds het cijfer van minder dan 1% van de kostprijs van alleen al de Oosterweelverbinding. De tijdelijke, spuuglelijke en lawaaiierige fly-over die in 1973 gebouwd werd om de komende 10j (in afwachting van een degelijke oplossing) de problemen op te vangen, is ondertussen al lang weer afgebroken. Helaas, nog steeds zonder zicht op een oplossing. (klik op de foto's voor een grote versie in lightbox)

Nu, over enkele zaken is ondertussen wel al meer duidelijkheid. (de volledige antwoorden op de vragen komen eerstdaags op de website van het Vlaams Parlement) Zo is de aanleg van een bijkomend treinspoor en dito perron aan station Gent-Dampoort opgenomen in het programma voor de werken. Dat zal echter pas gebeuren na aanleg van tunnel of viaduct. In tegenstelling tot wat schepen Temmerman (sp.a) verkondigt, is er immers nog geen beslissing genomen omtrent de keuze voor een tunnel of viaduct. De voorlopig nog steeds onbekende kostprijs is hierin slechts één criterium, naast techniek, ruimtelijke inpasbaarheid, leefbaarheid, stedenbouwkundige opportuniteiten,...

De minister geeft wel de voorkeur aan het bouwen van de Handelsdokbrug vooraleer de aanleg van de tunnel of het viaduct te starten: bij de bouw van deze laatste kan een groot deel van het verkeer dan al gebruik maken van de Handelsdokbrug, waardoor de hinder tijdens de werken kan worden beperkt.

Die Handelsdokbrug, dat is echter nog altijd een heuse lijdensweg. Het stadsbestuur en het Vlaams Gewest vechten immers nog steeds een robbertje uit over het traject van deze brug. Het Vlaams Gewest stelt dat de bouwvergunning van het bedrijf Christeyns geen probleem is en de brug snel gebouwd kan worden met twee beperkte bochtstralen tegen een marginale meerprijs die geen issue is. Het paarse stadsbestuur wil echter willens nillens een rechte brug, over de terreinen van NV Christeyns, en draait hiervoor nog maar eens aan de carroussel van de Raad van State om de bouwvergunning te vernietigen. Een weinig opleverende maar vooral tijdrovende (en dure) procedureslag, waarop Christeyns reageerde met een schadeclaim van 30 miljoen euro. De onderhandelingen over de grondenruil langs het Handelsdok draaiden intussen op niets uit, al wordt nu blijkbaar wel terug onderhandeld tussen stad en bedrijf om het nieuwe distributiecentrum alsnog elders te bouwen. Dit in het kader van de overeenkomst tussen minister Muyters en Christeyns om op termijn ook de productie-eenheden (momenteel gelegen aan de overkant van de Afrikalaan) te verhuizen. Het is het proberen waard, al vrees ik voor de haalbaarheid: alternatieve locatie was immers Rieme-Noord, wat pas tegen 2013 kan. Kan een distributiecentrum daar al vroeger komen? Of is het voor Christeyns opportuun om het distributiecentrum ergens anders dan vlak naast de toekomstige locatie van de productie-eenheden te bouwen en tussen beiden te pendelen? Ik weet het niet.


Er zal duidelijk nog veel water door Schelde en Leie stromen vooraleer de files en de verkeersonveiligheid aan de Dampoort aangepakt zullen worden. Er wordt nagenoeg geen vooruitgang geboekt. Integendeel, we hebben ondertussen nog een stap achteruit gezet door voor de Dampoort nu ook nog eens te gaan twijfelen tussen een tunnel of een viaduct. En eens deze keuze, samen met die over het traject van de Handelsdokbrug, gemaakt is, zal het nog minstens drie jaar duren vooraleer de werken effectief van start kunnen gaan, na de nodige onteigeningen, MER-procedures, studies en aanbestedingen. 2014, meer dan 40 jaar na de tijdelijke stalen brug, is er nog steeds niets concreets. Een ware desillusie. Gent en de Gentenaren, en eigenlijk mensen uit heel Oost-Vlaanderen en daarbuiten, verdienen nochtans echt wel beter.