200 jaar Charles Darwin
Op deze 200e verjaardag van Charles Darwin doet het goed vast te stellen dat verschillende media ruimschoots aandacht besteden aan deze man en zijn Evolutietheorie die dit jaar ook haar 150e verjaardag viert. Een goede zaak. Hoogst nodig ook trouwens! Volgens onderzoek gelooft immers 21% van de Belgen niet dat de mens en de aap van een gemeenschappelijke voorouder afstammen en door evolutie en natuurlijke selectie uitgegroeid zijn tot wat ze nu zijn. Een percentage dat de laatste 15 jaar zelfs nog 6% gestegen is. Zotte dinges dus zowaar. Die 21% gelooft in een verhaal als zouden we met z'n allen afstammen van Adam en Eva, geschapen door een of andere God. Een verhaal genaamd Creationisme, of tegenwoordig Intelligent Design (of beter: Unintelligent Design), dat tegenwoordig heel erg sterk staat in de VS waar dit zelfs in scholen onderwezen wordt. In Nederland is er zelfs een heuse Evangelische Omroep die deze onzin verkondigt op de nationale televisie en zelfs zo ver gaat om in documentaires (tot zelfs "An Inconvenient Truth" van Al Gore) alle verwijzingen naar Darwin en zijn theorie te knippen. Ik schreef er eerder al over. Deze opgang van creationisme en intelligent design in Europa noopte de Raad van Europa op 26 juni 2007 tot een debat waarin deze bewegingen "een ernstige bedreiging voor de mensenrechten" genoemd worden.
Het is bijna onmogelijk de omvang van de invloed van het werk van Darwin op ons hedendaags leven te situeren. Darwin werd immers, net als de meesten van zijn tijdsgeest, gelovig opgevoed en opgeleid volgens de filosofie van de in die tijd in Engeland gangbare natuurlijke theologie, die religie en wetenschap verenigde. Dankzij de waarnemingen en ontdekkingen die hij in de loop van zijn leven deed ging hij echter steeds meer twijfelen over zowel de gangbare ideeën over soortvorming als zijn persoonlijke geloof. Een groot deel van zijn leven was gewijd aan het onderzoeken en classificeren van de op zijn vijf jaar durende reis met het onderzoeksschip Beagle verzamelde voorwerpen en het was onder andere dankzij dit onderzoek dat hij op zijn theorie over het ontstaan van soorten kwam. Dit werk zorgde voor een revolutie binnen de wetenschap, maar had ook invloed op maatschappij, filosofie en religie. De acceptatie van evolutie zette de mens neer als een diersoort, onderdeel van de natuur, in plaats van een boven de natuur staande levensvorm. Een Copernicaanse revolutie als het ware.
Meer informatie is te vinden op de door de UGent opgezette website evolutietheorie.be of iets aantrekkelijker in de nieuwe vaste tentoonstelling, de "Galerij van de Evolutie", in het Museum voor Natuurwetenschappen (ja, dat met de grote verzameling skeletten van dinosaurussen) in Brussel.
1 reactie
Even een klein onderscheid maken tussen creationisme en intelligent design.
Creationisme is een geloof. Het geloof dat de bijbel letterlijk te interpreteren is en dat God de wereld op zes dagen geschapen heeft. Ik verwijs naar bvb de uitzending van terzake waarin een paar zotte hollanders de ark van Noë nabouwden. Creationisten zetten geloof simpelweg boven wetenschap en als de wetenschap hen niet uitkomt 'geloven' ze het simpelweg niet.
Intelligent design is (pseudo)wetenschap. Dit is ook veel gevaarlijker. Daar waar creationisme makkelijk te weerleggen is (het universum dat 6000 jaar geleden in 144 uur geschapen is is in strijd met waarnemingen) is dat met intelligent design moeilijker. De mannen achter intelligent design gaan er van uit dat de wereld niet bij toeval kan ontstaan zijn maar ontworpen is (de allegorie van de klok). Hoe en wanneer dat gebeurde spreken ze zich niet over uit. Het gevaarlijke er aan is dat ze dat aantonen met wetenschappelijk ogende papers en boeken die ze door gelijkgestemde instellingen laten peer-reviewen waarna je kan beweren dat ze wetenschappelijke waarde hebben en dat er 'discussie' is over de evolutieleer.
Creationisme is m.i. vrij onschadelijk. Geloof en wetenschap zijn 2 verschillende werelden. Mensen geloven wat ze willen. Een simpel 'als gij dat wilt geloven doet ge maar' is al afdoende in een discussie met een creationist.
Intelligent designers zijn veel gevaarlijker. Zij zijn er op gebrand de evolutieleer onderuit te halen en het wetenschappelijk proces in discrediet te brengen. Zij trekken ook ten strijde tegen de evolutieleer. Door creationisten en intelligent designers op een hoopje te gooien creëer je echter de valse indruk dat die intelligent designers even onschadelijk zijn als de creationisten. Het duidelijk maken van het verschil is belangrijk in de strijd tegen mensen die elke ernstige manier van aan wetenschap doen willen boycotten.
Plaats een nieuwe reactie