Europa verliest ,,slag om de hersenen''

Dit is de titel van dit artikel, vandaag in De Standaard. Enkele elementen uit het recente OESO-rapport worden aan Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke voorgelegd. Het rapport stelt immers dat Europa te weinig investeert in hoger onderwijs, waardoor het wordt ingehaald door China en India. Die aanklacht wordt niet tegengesproken door de minister. Op een aantal punten uit het rapport licht hij zijn beleid ter zake toe. Volgend citaat sprong me echter in het oog:

De belangrijkste kritiek van de Oeso: Europa investeert schrikwekkend minder in hoger onderwijs in vergelijking met ,,mirakellanden'' als Zuid-Korea. België doet nauwelijks beter dan het miserabele EU-gemiddelde.

,,Klopt nog altijd'', zegt Vandenbroucke. ,,In Vlaanderen breng ik daarin verandering. Voorzichtig en geleidelijk, want we hebben geen geld op overschot. Na een overgangsfase, 25 miljoen euro extra tot en met 2007, ga ik nadien de gesloten enveloppes openbreken. Nu krijgen de hogescholen een vast budget. Ik wil open enveloppes, op basis van het aantal studenten.''

Vooral die laatste zin doet mij enigzins twijfelen, zeker met zijn recente voorstellen voor een nieuw financieringsdecreet in het achterhoofd. Is de minister nu van gedacht veranderd, of is bovenstaande zin een foutje en moest er "op basis van het aantal geslaagde studenten" staan? Is het woordje "geslaagde" vergeten geraakt?

Want, laat dat nu net de kern van het grote probleem zijn dat steevast opduikt in zijn financieringsvoorstellen. VDB wil het huidige model, waarbij de hogescholen en universiteiten gefinancierd worden op basis van het aantal ingeschreven studenten, veranderen in een model gebasseerd op outputfinanciering: een instelling voor hoger onderwijs krijgt geld naarmate er meer studenten slagen en een diploma behalen. Op zich valt er wel een positief woordje over te zeggen. Het is immers zijn bedoeling dat de instellingen op die manier aangespoord zouden worden om een uitstekend systeem van studiebegeleiding en dergelijke op poten te zetten zodat er zoveel mogelijk studenten kunnen doorgesleurd worden en het jaar met vrucht beëindigen.

Echter, dergelijke vorm van financiering heeft een paar perverse nevenwerkingen. Zo kan een instelling geneigd zijn om een groter aantal studenten te laten slagen om alzo een grotere geldsom binnen te halen. Studenten die niet capabel genoeg zijn en hun diploma of credits niet verdienen, worden alsnog gedelibereerd of erdoor gelaten omdat dat voor de instelling financieel beter uitkomt. Onnodig te zeggen dat hierdoor de kwaliteit van ons onderwijs en het niveau van de afgestudeerden wezenlijk zal dalen. Ons diploma wordt meteen een pak minder waard. Bovendien zet dit de instellingen ook aan om zich bij het recruteren vooral te richten op groepen waar veel potentieel geslaagde studenten zitten. Men zal merkbaar meer aandacht besteden aan middelbare scholen die uitstekend presteren, en zogenaamde concentratiescholen met een groot aantal kansarme leerlingen zal men meer en meer links laten liggen. Die studenten bieden immers weinig toegevoegde waarde voor de instelling. Niet echt een beleid dat je van een socialistische minister zou verwachten dus...

Kortom, een voorstel dat principieel onaanvaardaar is.

Als er dan ook nog eens getalletjes op geplakt worden, dan wordt een en ander beter zichtbaar. Het budget voor de KULeuven schiet immers de hoogte in, voor de UGent is er een beperkte stijging, terwijl de andere instellingen zware klappen te verwerken krijgen. Tsjevencomplot?

De studenten dreigen hiervan de dupe te worden, hoog tijd voor actie dus! Nu donderdag is er al een betoging in Brussel. Jammergenoeg net op de dag van de studentenverkiezingen aan de UGent. Maar er zullen er nog veel meer volgen! Elke studentenstad zal op haar beurt het decor zijn voor grootschalige acties tegen de verkrachting van ons onderwijs, dat momenteel gekend staat als van een bijzonder hoog niveau. Deze troef kunnen en mogen we niet uit handen geven!

Voor de geïnteresseerden: het standpunt van de Vlaamse Vereniging van Studenten (overkoepeling van de studentenraden aan de Vlaamse hogescholen en universiteiten) vind je hier, meer informatie over de acties vind je hier.