Opiniestukje

Ook dit weekend stond er weer een schitterend opiniestukje van de hand van Steven Samyn (wetstraatredactie) in De Standaard. Ik heb 't dan ook integraal hieronder geplaatst. Veel plezier ermee.

DE HANDELINGEN. Er is niet minder, maar meer politiek nodig

Zakkenvullers, knoeiers... De koosnaampjes waarmee politici vaak worden bedacht, liegen er niet om. Zeker nu in Wallonië het ene schandaal na het andere aan het licht komt. Het antwoord moet zijn: meer politiek, niet nog meer experts of ,,onafhankelijke'' raden van bestuur waarachter ministers zich kunnen verschuilen.
BEGIN dit jaar veroorzaakte N-VA-voorzitter Bart De Wever heisa over de taalgrens door met een colonne bestelwagens gevuld met nepgeld naar de scheepslift van Strépy-Thieu te rijden. Het was een aanklacht tegen de miljardentransfers van Vlaanderen naar Wallonië.

Vandaag kan De Wever naar Carcassonne rijden. Deze week raakte bekend dat een obscure vzw uit Charleroi met overheidsgeld een rugbyclub in de Zuid-Franse stad sponsorde.

Het was een frivoliteit van Claude Despiegeleer (PS), de ex-schepen uit Charleroi die in de cel zit wegens fraude bij de huisvestingsmaatschappij La Carolorégienne. Despiegeleer heeft een buitenverblijf in Carcassonne, dat naar verluidt werd opgeknapt door werklui van La Carolorégienne.

Het bericht over de rugbyclub haalde niet één Vlaamse krant. Is Vlaanderen die schandalen in het zuiden van het land beu, of is Wallonië echt buitenland aan het worden?

Ondertussen spaart PS-voorzitter Elio Di Rupo kosten noch moeite om duidelijk te maken dat de jacht tegen de parvenu's in zijn partij wordt opgevoerd. Die enkele rotte appels moeten eruit, klinkt het keer op keer. Maar gaat het wel over enkele rotte appels?

De lijst huisvestingsmaatschappijen waar creatief werd omgesprongen met overheidsgeld wordt week na week langer. Er zijn ondertussen al bijna meer maatschappijen waar gefraudeerd werd, dan instellingen die correct worden geleid.

Het is ook opmerkelijk dat al de schandalen bij huisvestingsmaatschappijen starten. Worden die dan zoveel slechter beheerd dan alle intercommunales of andere semi-overheidsinstellingen? Nee. Het verschil is dat ze gecontroleerd worden.

Toen minister Charles Michel (MR) in de vorige Waalse regering het ondoorzichtige kluwen van intercommunales wilde aanpakken, werd hij teruggefloten door de PS. Bij de Société Wallone du Logement (SWL), die toezicht houdt op de huisvestingssector, slaagde Michel er wel in iets te veranderen. Er werd een controlesysteem op poten gezet dat nu blijkbaar zijn vruchten begint af te werpen.

Zeker als het gecombineerd wordt met een justitieapparaat waar sinds de komst van de Hoge Raad voor de Justitie magistraten objectief benoemd worden. Of is het louter toeval dat justitie de schandalen in Charleroi vandaag uitspit?

De Waalse regering kan misschien de intercommunales eens onder de loep nemen. De kans dat in die sector evenveel komt bovendrijven als bij de huisvestingsmaatschappijen is vrij groot. Want er blijkt toch wel een en ander mis met de manier waarop heel wat Waalse politici - PS'ers in het bijzonder - aan politiek doen. José Happart (PS), de voorzitter van het Waals parlement, vond enkele weken geleden nog dat de Walen de politici niet met de vinger moesten wijzen. ,,Wie is er nog nooit een slof sigaretten in Luxemburg gaan kopen. Dat is ook fraude'', klonk het.

Di Rupo spreekt graag over vertegenwoordigers van de ,,oude'' PS die met hun handen in de kas graaien. Daartegenover plaatst hij de vertegenwoordigers van de ,,nieuwe'' generatie. Maar hoe zit het dan met minister-president Marie Arena (38) die loog over de renovatie van haar kabinet? Of Raphaël Pollet (36), de gewezen voorzitter van de PS in Waals-Brabant, die orde op zaken moest stellen bij de noodlijdende huisvestingsmaatschappij Toit et Moi in Bergen, de thuisbasis van Di Rupo?

Pollet kreeg niet alleen een royale wedde, maar kende zichzelf ook een Volkswagen Phaeton van 1.920 euro per maand toe. ,,Ik heb al veel horen spreken over die Phaeton, maar ik weet niet over welk model het gaat'', verklaarde Di Rupo woensdag. Een blik op een willekeurige autowebsite leert nochtans dat het om het vlaggenschip van het Duitse automerk gaat waarvoor tussen 60.000 en 130.000 euro moet worden neergeteld.

Deze week kwam de Waalse regering ook plots te weten dat ze het contract met Formule 1-paus Bernie Ecclestone niet kan opzeggen. Anders is een schadevergoeding van veertien miljoen euro verschuldigd. Het contract werd onderhandeld door gewezen minister van Economie Serge Kubla (MR), wordt in PS-kringen benadrukt. Maar de Waalse socialisten maakten toch deel uit van die regering en is Happart geen voorzitter van de intercommunale die het circuit uitbaat?

Hoe langer Wallonië wacht met een grondige operatie schone handen, hoe sneller het draagvlak voor solidariteit in Vlaanderen wegsmelt. Niet dat er in Vlaanderen niets geritseld wordt. Maar de politieke zeden zijn er de voorbije decennia toch op vooruitgegaan. Verhalen over bijverdiensten van gouverneurs worden bijvoorbeeld vrij snel uitgeklaard.

Keerzijde van het Vlaamse systeem is dat ministers - al dan niet om zich in te dekken - bij het nemen van beslissingen steeds afhankelijker zijn geworden van de talloze adviesorganen. Op de duur worden we een technocratie waar adviesorganen beslissen wat kan en niet kan. Neem Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux (Spirit) en de rel rond het ontslag van Luckas Vander Taelen als intendant van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF). Anciaux ontkende in het Vlaams parlement ,,enige rechtstreekse of onrechtstreekse vinger'' te hebben gehad in het ontslag. De minister merkte op dat hij ,,afstand kan nemen van de verhouding met een persoon'' en het ontslag de verantwoordelijkheid was van de raad van bestuur van het VAF. ,,Gedrevenheid is mijn enig wapen'', besloot Anciaux.

De voorzitter van de raad van bestuur verklaarde dan weer dat hij ,,nooit klachten gehad heeft over Vander Taelen, die met zijn ploeg een schitterende rol heeft gespeeld''. Maar er moest iets gebeuren omdat er een situatie was ontstaan waarbij ,,de minister weigert te communiceren met een intendant''.

Er is niets mis met een minister die een beleid wil voeren en een administratie aanspoort om zijn beleid uit te voeren. Per slot van rekening worden politici daarvoor verkozen. Ambtenaren of adviesorganen niet.

Het is bon ton om te zeggen dat politici knoeiers zijn en experts meer zeggenschap moeten krijgen. Maar misschien is er wel te weinig politiek. Niet om een grijp- en graaicultuur in stand te houden of om zich achter adviesorganen of ,,onafhankelijke'' raden van bestuur te verschuilen.

Voorwaarde voor meer politiek is dat politici open en bloot durven te zeggen waar ze voor staan en waarom ze een bepaalde beslissing nemen. Het betekent dat een minister in het parlement met zoveel woorden durft te zeggen dat hij iemand niet lust, in plaats van zich achter ,,gedrevenheid'' te verschuilen.